Voor de tiende keer op rij brengt Exact met de Exact KMO Barometer 2026 in kaart hoe Belgische kmo’s er echt voor staan, met enkele interessante resultaten.
Ruim 1.300 Belgische ondernemers en managers van kmo’s met 2 tot 250 werknemers namen deel aan het onderzoek. Het resultaat? Een scherp beeld van hoe Belgische kmo’s het hoofd boven water houden in een uitdagend klimaat en welke kansen ze (nog) onbenut laten.
Het ondernemersklimaat: uitdagend, maar niet hopeloos
44% van de Belgische kmo’s kijkt positief naar het ondernemersklimaat. Dat klinkt geruststellend, maar de keerzijde is even groot: 42% ervaart de situatie als uitdagend en 14% als ronduit somber. De voornaamste zorgen zijn economische ontwikkelingen (48%) en wet- en regelgeving (46%).
Toch zijn ondernemers niet bij de pakken neergelegd. Acht op de tien kmo’s houden van ondernemen en 19% zegt er zelfs meer plezier in te hebben dan vorig jaar. De werk/privé-balans blijft wel een hardnekkig pijnpunt: dat is het nummer één waarover ondernemers wakker liggen.
95% investeert: technologie staat bovenaan
Ondanks de uitdagingen gaat 95% van de kmo’s in 2026 investeren. Technische en technologische hulpmiddelen zijn de absolute topprioriteit (35%), gevolgd door uitbreiding of optimalisatie van het aanbod (22%) en opleiding van medewerkers (18%).
De bedrijfsdoelstellingen voor 2026 zijn duidelijk:
- 38% wil kosten verlagen
- 35% wil efficiënter werken
- 35% wil de omzet verhogen
De omzetverwachtingen zijn per saldo positief: 38% verwacht groei, 37% stabiliteit en 25% een daling. Opvallend: enkel in de productiesector is het beeld vrijwel neutraal, met 26% groei tegenover 28% daling.
De AI-revolutie: van 8% naar 81% in twee jaar
Dit is ongetwijfeld het meest opvallende cijfer uit de KMO Barometer 2026. Het gebruik van AI is explosief gestegen van 8% in 2024 naar 81% vandaag. Elke sector maakt inmiddels gebruik van AI, waarbij bouw (87%) en zakelijke dienstverlening (86%) het hoogst scoren.
Waarvoor zetten kmo’s AI in?
- 54% om sneller teksten en afbeeldingen te genereren
- 51% voor vergaderverslagen of vertalingen
- 36% voor inzicht in bedrijfsprestaties
- 33% om te coderen (website/apps)
De keerzijde: 51% weet niet goed hoe ze AI kunnen inzetten voor hun dagelijkse bedrijfsvoering. AI is er, maar de kennis om het goed te benutten nog niet altijd. Begeleiding en praktische implementatie blijven cruciaal.
Automatisering: de wil is er, de uitvoering hinkt achterop
Bij 57% van de kmo’s heeft automatisering prioriteit en 66% heeft daar ook budget voor. De voornaamste redenen om te automatiseren zijn tijdwinst (40%), kostenbesparing (35%) en kwaliteitsverbetering (29%).
Toch loopt de implementatie stroef. De grootste drempels:
- 41% heeft onvoldoende budget vrijgemaakt
- 36% heeft te weinig tijd of mensen beschikbaar
- 34% worstelt met zorgen over IT-veiligheid en privacy
Het potentieel is er duidelijk: bij vrijwel alle bedrijfsprocessen, van boekhouding en salarisadministratie tot CRM en rapportage, is er nog ruimte voor verdere automatisering.
Laattijdige betalingen: €20.000 omzetverlies per jaar
Een terugkerend knelpunt in elke editie van de KMO Barometer zijn betalingsachterstanden. Gemiddeld wordt 22% van de facturen te laat betaald en 7% helemaal niet. Het gevolg: 82% van de Belgische kmo’s loopt hierdoor omzet mis, gemiddeld €20.000 per jaar.
In de bouwsector loopt zelfs 92% van de bedrijven omzet mis door laattijdige betalingen. Zakelijke dienstverleners scoren met 83% ook bovengemiddeld.
De grootste uitdagingen in de financiële administratie zijn:
- Het bijhouden van veranderende wet- en regelgeving (32%)
- Het verlagen van de administratieve druk (32%)
- Klanten op tijd laten betalen (30%)
Personeelstekort: druk op de werkvloer blijft
Een kwart van de Belgische kmo’sheeft momenteel openstaande vacatures (gemiddeld 5 FTE). In de productiesector loopt dat zelfs op tot 37%. De gevolgen zijn voelbaar: drukte en stress op de werkvloer (50%), nieuwe taakverdelingen (39%) en verhoogd ziekteverzuim (28%).
Resultaten per sector
De Exact KMO Barometer 2026 bevat naast een algemeen rapport ook gedetailleerde sectorrapporten. De belangrijkste inzichten per sector op een rij:
| Bouw | 53% verwacht groei | 87% | Hoge materiaalprijzen en projecten op tijd opleveren |
| Handel | 45% verwacht groei | 60% | Marges gezond houden en voorraadbeheer |
| Zakelijke Dienstverlening | 38% verwacht groei | 86% | Nieuwe klanten vinden |
| Productie | 26% verwacht groei | 71% | Werving technisch personeel en hoge energiekosten |
| Accountancy | 40% verwacht groei | 71% | Bijhouden wet- en regelgeving en klantverwachtingen |
Download de gedetailleerde Exact KMO Barometer 2026 per sector
Wil je meer inzicht in de uitdagingen en kansen voor jouw sector? Download hieronder de volledige Exact KMO Barometer 2026 en ontdek hoe jouw handelsbedrijf zich kan positioneren voor groei in een uitdagende markt.
Exact KMO Barometer 2026 – Downloads
| KMO Algemeen | Bekijk rapport |
| Sectorrapport Accountancy | Bekijk rapport |
| Sectorrapport Handel | Bekijk rapport |
| Sectorrapport Zakelijke Dienstverlening | Bekijk rapport |
| Sectorrapport Bouw | Bekijk rapport |
| Sectorrapport Productie | Bekijk rapport |
Benieuwd hoe Exact Online jouw kmo kan helpen met slimmere automatisering, beter financieel inzicht of de eerste stappen naar AI in je bedrijfsvoering? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over jouw specifieke uitdagingen. Als Exact Online Premium Partner weten we je exact het juiste advies te verstrekken.