Wanneer het over ransomware gaat, denken de meeste ondernemers meteen aan het losgeld. Logisch, want dat is het bedrag dat de krantenkoppen haalt. Maar in de praktijk is dat losgeld vaak de kleinste post op de rekening. De echte factuur zit ergens anders: in de dagen dat je bedrijf stilligt, in het herstel achteraf en in de klanten die niet terugkomen.
In dit artikel splitsen we die kost open, zodat je voor je eigen bedrijf kan inschatten wat een aanval zou betekenen. En belangrijker: hoe je voorkomt dat je die rekening ooit gepresenteerd krijgt.
Meer dan het losgeld: de vier kostenposten
Een ransomware-incident kost je op vier vlakken geld.
1. Het losgeld (of net niet). Sommige bedrijven betalen, andere niet. Zelfs als je betaalt, heb je geen garantie dat je je data terugkrijgt. En als je niet betaalt, ben je aangewezen op je back-ups. Die zijn er hopelijk, en zijn hopelijk niet mee versleuteld.
2. De downtime. Dit is meestal de grootste post. Zolang je systemen platliggen, kan je niet factureren, niet leveren, niet produceren en niet bestellen. Voor een handelsbedrijf in de voedings- en verssector, waar orders per uur binnenlopen, telt elk verloren uur dubbel. We gaan er dieper op in in ons artikel over de verborgen factuur van downtime.
3. Het herstel. IT-experts die je omgeving opnieuw opbouwen, toestellen die geherinstalleerd worden, data die je moet reconstrueren. Dit zijn concrete manuren en kosten die snel oplopen.
4. De reputatie en de juridische nasleep. Klanten die hun vertrouwen verliezen, mogelijk een datalek dat je moet melden, en de vraag of het management zijn zorgplicht is nagekomen. Sinds NIS2 is dat laatste geen theoretische vraag meer. Lees daarover ons artikel over de persoonlijke aansprakelijkheid van het management.
Waarom downtime zo hard toeslaat
Een cryptolocker is niet zomaar een virus op een computer. Het is malware die je bestanden versleutelt en zich vervolgens verspreidt over je hele netwerk. Eén besmette computer kan zo je volledige omgeving platleggen: gedeelde mappen, servers, back-ups die online staan.
Dat is precies waarom downtime de duurste post is. Het gaat niet om één toestel dat je even herinstalleert, maar om een bedrijf dat dagen kan stilliggen. Bij grotere kmo's met veel automatisatie en weinig manuele terugvalopties is die impact het grootst.
Reken de kost door voor je eigen bedrijf
Je hoeft geen exact bedrag te kennen om de omvang te snappen. Een eenvoudige rekensom helpt al:
- Neem je gemiddelde omzet per werkdag.
- Tel er de loonkost bij van medewerkers die niet kunnen werken.
- Vermenigvuldig met het aantal dagen dat een herstel realistisch duurt (reken op meerdere dagen, niet op enkele uren).
Voor veel kmo's loopt die som al na twee of drie dagen op tot een bedrag waar je niet vrolijk van wordt. En dan hebben we de reputatieschade en het klantverlies nog niet meegerekend.
Voor de context: uit de cijfers die in de sector circuleren blijkt dat een aanzienlijk deel van de Belgische bedrijven jaarlijks minstens één cyberincident meemaakt. [cijfer en bron nog te verifiëren voor publicatie] De vraag is dus niet zozeer of je een doelwit wordt, maar of je er klaar voor bent.
Van reactie naar preventie
De goede nieuwsgierigheid: bijna elke ransomware-aanval is te vermijden of in te dammen met de juiste lagen bescherming. Een klassieke antivirus alleen volstaat daarvoor niet meer, zoals we uitleggen in waarom antivirus in 2026 niet meer volstaat.
Wat je vandaag wel nodig hebt:
- Anti-ransomware detectie die het typische versleutelingsgedrag herkent en stopt voor het zich verspreidt.
- EDR dat verdachte acties op je toestellen in het oog houdt en ingrijpt. Meer daarover in EDR versus antivirus.
- Back-ups die meerdere keren per dag draaien en waar een aanvaller niet zomaar bijkan.
- Een securityteam dat 24/7 kan reageren wanneer er toch iets misloopt.
Dat is precies wat we hebben samengebracht in Secure4Device: anti-virus, anti-ransomware, monitoring, EDR, softwarebeheer, een 24/7 SOC-team en back-up voor je Windows-toestellen, gebundeld in een vast maandtarief.
Wil je weten of jouw huidige bescherming een cryptolocker zou tegenhouden? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking. Liever eerst breder inlezen? Onze grote cybersecurity gids voor kmo's is een goed startpunt.
